Украинский и русский: насколько похожи два языка или различия между ними
Narracja o bratnich narodach głoszona przez Rosjan jest aktywnie szerzona po całym świecie. Jednak „kwestia językowa” rozbija w drobny mak ideę braterstwa, ponieważ nasze języki mają całkowicie odmienną etymologię oraz symbolizm. Z tego artykułu dowiedzą się Państwo o zasadniczych różnicach między językiem ukraińskim i rosyjskim oraz o tym, dlaczego braterstwo – to mit.
Mimo że Ukraina jest o wiele starsza od rosji[i], Rosjanie wciąż próbują przekonać samych siebie i cały świat o tym, że język ukraiński jest wyłącznie dialektem języka rosyjskiego. Przy tym zupełnie się nie przejmują, że z jakichś powodów nie rozumieją „swego dialektu”.
Pochodzenie historyczne języków ukraińskiego i rosyjskiego
„Wspólna kolebka”, w której się ukształtowały języki rosyjski i ukraiński – to kolejny mit szerzony przez fr [Federację Rosyjską]. Język, w którym rozmawiają Ukraińcy, ma w sobie cechy mowy mieszkańców Rusi Kijowskiej, a rosyjski – cechy martwego dziś języka starosłowiańskiego lub starocerkiewnosłowiańskiego, utworzonego sztucznie w IX wieku przez Cyryla i Metodego. Po rozpadzie Rusi Kijowskiej drogi języków ukraińskiego i rosyjskiego się rozeszły, zatem rozwijały się one odrębnie od siebie. Pozy tym, w języku rosyjskim są widoczne znaczące wpływy Złotej Ordy, a mongolski w ogóle nie jest językiem słowiańskim.
Podobieństwo fonetyczne i gramatyczne języków ukraińskiego i rosyjskiego
Być może kogoś z Państwa nie przekonują nasze informacje o pochodzeniu i historii obu języków, zatem poruszymy kwestię fonetyki i gramatyki. Język ukraiński ma 29 cech fonetycznych i gramatycznych łączących go z językiem białoruskim, 23 – ze słowackim i litewskim, 22 – z językiem polskim i 20 – z serbskim i macedońskim. Ukraińska fonetyka i gramatyka mają jednie 11 elementów wskazujących na podobieństwa do języka rosyjskiego.
Bratnie narody wg wersji „ruskiego miru” albo dlaczego brat zabija brata
Narracja kremla o braterstwie Ukraińców i Rosjan byłaby do zaakceptowania, gdyby nie to, że świat zna historię Ukrainy i widział wydarzenia, które mają miejsce w XXI wieku.
Tak więc, czy można mówić o bratnich narodach, gdy jeden przez wiele stuleci uparcie dąży do eksterminacji drugiego? Możemy tu przymknąć oczy na faktyczną eksterminację narodu ukraińskiego (nawiasem mówiąc, została ona uznana przez cały świat) i wziąć pod uwagę wyłącznie „kwestię językową”. Dlaczego zatem rosja przez wiele stuleci zakazywała używania języka ukraińskiego w kontaktach oficjalnych, niszczyła literaturę ukraińską i paliła rękopisy, rozstrzeliwała ludzi mówiących po ukraińsku? Dlaczego pielęgnowała narrację o tym, że „ukraiński – to język niewykształconych i ubogich chłopów”? Dlaczego robiła to wszystko? Dlatego, żeby Ukraińcy rezygnowali z używania języka ukraińskiego i przechodzili na rosyjski.
Wątpimy, że bracia tak właśnie czynią. Wątpimy również, że działania te były spowodowane mniemaniem, iż język ukraiński jest dialektem języka rosyjskiego. Gdyby tak było, Rosja nie dążyłaby uparcie do tego, żeby po ukraińskim nie pozostał ślad. Być może rosji zwyczajnie się nie podoba to, że ktoś kiedyś nie zechciał się podporządkować takiemu „potężnemu” imperium i nawet teraz mu się przeciwstawia?
Zasadnicze różnice między językami ukraińskim i rosyjskim, czyli o kodzie narodowym
Dusza i charakter narodu są zawarte właśnie w języku. Nie trzeba analizować historii, żeby móc dostrzec zasadniczą różnicę między Ukraińcami i Rosjanami. Słowa były tworzone w oparciu o sposób myślenia, a myślenie było kształtowane w oparciu o zwyczaje i obyczaje narodu. Przytoczymy tu tylko kilka przykładów, które są tak naprawdę jedynie wierzchołkiem góry lodowej mającej nazwę „Ukraina – to nie rosja”.
● «Перемога» [pol. zwycięstwo, w transkrypcji: peremoha] – to słowo powtarzane przez Ukraińców codziennie niczym mantra. Na czym polega różnica? Ukraiński wyraz peremoha oznacza przede wszystkim „pokonywanie samego siebie”, czyli „zrobienie więcej, niż się może”. Rosyjski wyraz «победа» (pobieda) wiąże się z pojęciem „iść po biedzie”. Nie dziwi zatem, że Rosjanie nie dostrzegają znamion zbrodni w tym, co czyni ich władza.
● «Свято» [pol. święto, w transkrypcji: swiato]. W języku ukraińskim wyraz ma związek z tym, co święte i uduchowione; rosyjskie słowo «праздник» [w transkrypcji: prazdnik] wiąże się ze słowem «праздный» (prazdnyj), czyli „pusty”, „próżny”. Mamy też słowo «праздно» (prazdno), czyli „bez celu”, „bez zajęcia”.
● «Струнко» [pol. baczność, w transkrypcji: strunko] – w języku ukraińskim oznacza stanie prosto niczym struna i bycie gotowym do boju. Rosyjskie „baczność” – to «смирно» (w transkrypcji: smirno). Słowo ma związek z byciem potulnym i działaniem wedle cudzej woli.
● «Лікарня» [pol. szpital, w transkrypcji: likarnia] – w języku ukraińskim oznacza miejsce, gdzie się ludzie leczą [i otrzymują porady lekarza oraz leki]. Rosyjski odpowiednik – to «больница» [w transkrypcji: bolnica], czyli słowo związane z boleściami i chorobami.
● «Податок» [pol. podatek, w transkrypcji: podatok] – w języku ukraińskim ma związek ze słowem «подавати» [w transkrypcji: podawaty], czyli „podawać”. Rosyjski odpowiednik «налог» [w transkrypcji: nałog] pochodzi od czasownika nakładywat’ („nakładać”).
● «Обережно» [pol. ostrożnie, w transkrypcji: obereżno] – w języku ukraińskim ma związek ze słowami «оберігати» [w transkrypcji: oberihaty], czyli „chronić” i «оберег» [w transkrypcji: obereh], czyli „amulet; talizman; znak dobra i siły, który chroni przed złem”. Rosyjskie «осторожно» [w transkrypcji: ostorożno] ma związek z ostrożnością, ale także z ostrzeżeniem przed tym, co złe. Chodzi również o to, żeby wywołać strach. Zatem Ukraińcy chronią, a Rosjanie uważają, żeby się nie stało coś złego lub na to, żeby coś nie zginęło.
● «Зазвичай» [pol. zazwyczaj, w transkrypcji: zazwyczaj[ – w języku ukraińskim wskazuje na to, że Ukraińcy żyją wedle zwyczajów. Rosyjski odpowiednik – to «как правило» [w transkrypcji: kak prawiło]. Wskazuje on na to, że Rosjanie żyją wedle prawideł, czyli reguł.
Oto tylko klika przykładów, wskazujących na zasadnicze różnice między Ukraińcami i Rosjanami. Znaczenie, symbolika oraz etymologia wyrazów wskazują na to, że Ukraińcy – to naród, który ma własną historię, zwyczaje, tradycje i światopogląd.
Ukraina – to kraj ludzi nieujarzmionych, wolnych i silnych. Mają oni mocnego ducha i wielkie serce! Oto dlaczego nigdy nie byliśmy i nie zostaniemy braćmi.
Chwała Ukrainie!
Tłumaczyła Irena Kulesza, tłumacz języków polskiego, rosyjskiego i ukraińskiego, redaktor
miriamg@wp.pl
[i] Tu i dalej zastosowano pisownię nazw własnych wedle oryginału – przyp. tłum.